SỨ MỆNH

Trong căn phòng làm việc ốp gỗ tối màu tại Darien, Connecticut, Brian Rolapp vẫn giữ lại rất nhiều dấu tích của hơn hai thập kỷ gắn bó với NFL. Những tượng Emmy, những quả bóng có chữ ký của các nghệ sĩ từng biểu diễn tại Super Bowl halftime show, những cuốn sách về các commissioner, chủ sở hữu đội bóng và lịch sử thể thao Mỹ vẫn nằm ở đó. Golf gần như chưa kịp hiện diện, ngoại trừ một chiếc cúp gia đình mang tên “The Rolapp Cup”. Nhưng có lẽ món đồ nói nhiều nhất về cách Rolapp nhìn công việc mới lại là những cuốn sách về Nội chiến Mỹ – câu chuyện về một đất nước từng bị chia đôi và sau đó phải tìm cách xác định mình sẽ trở thành điều gì tiếp theo.

“Lịch sử không lặp lại, nhưng nó thường gieo những vần điệu giống nhau”, Rolapp dẫn lại câu nói thường được cho là của Mark Twain. Với ông, những gì PGA Tour đang trải qua không hoàn toàn mới. Một hệ thống bị chia rẽ, niềm tin bị tổn thương, người hâm mộ mệt mỏi và một tổ chức buộc phải tìm lại bản sắc của mình – đó cũng chính là bối cảnh Rolapp bước vào khi rời NFL để trở thành CEO PGA Tour mùa hè năm 2025.

Điều đáng nói là Rolapp không rời NFL vì thất bại. Ngược lại, ông ra đi ở thời điểm quyền lực nghề nghiệp gần như đạt đỉnh. Trong hơn 20 năm, Rolapp đã góp phần xây dựng hệ thống truyền thông, bản quyền và kinh doanh giúp NFL trở thành một trong những sản phẩm giải trí có sức mạnh lớn nhất nước Mỹ. Ông từng được xem là ứng viên kế nhiệm vị trí commissioner – một công việc nhiều tiền hơn, nhiều quyền lực hơn và ít bất ổn hơn PGA Tour. Nhưng Rolapp vẫn ra đi. Lý do ông đưa ra lại rất đơn giản: “Nói thật, tôi đã thấy chán.”

Golf mang đến thứ mà NFL không còn cho ông: một bài toán chưa có lời giải.

Rolapp không xuất thân từ thế giới quản trị golf. Lần đầu ông tiếp xúc với môn thể thao này là khi còn là thiếu niên làm việc tại Congressional Country Club. Với một gia đình không thuộc country club nào, golf khi ấy trong mắt Rolapp là một thế giới xa xôi và khó tiếp cận. Phải nhiều năm sau ông mới nhận ra golf rộng lớn hơn rất nhiều so với hình ảnh đó. Chính các con đưa Rolapp trở lại với golf sau nhiều năm không chơi. Ông thích sự tập trung mà môn thể thao đòi hỏi, thích cảm giác một cú đánh tốt có thể khiến người chơi quên bốn cú tệ trước đó, thích etiquette, hệ thống danh dự và đặc biệt là khả năng một người có thể chơi golf gần như suốt cuộc đời.

Nhưng trước khi nhận việc tại PGA Tour, Rolapp đặt ra một nguyên tắc: ông sẽ không chơi golf vì công việc. Ông không được tuyển về để chơi cùng các golfer, mà để sửa chữa một hệ thống đang có quá nhiều vấn đề.

MỘT CHẶNG ĐƯỜNG TĂNG TRƯỞNG KHỔNG LỒ

Để hiểu tại sao PGA Tour lựa chọn Rolapp, cần nhìn lại những gì ông đã trải qua tại NFL. Khi Rolapp gia nhập năm 2003, doanh thu NFL khoảng 5 tỷ USD. Hơn hai thập kỷ sau, con số ấy tiến tới khoảng 23 tỷ USD. Rolapp không nhận thành tích đó về mình, nhưng ông là một phần quan trọng của giai đoạn tăng trưởng đặc biệt này. Trên danh nghĩa, ông là Chief Media and Business Officer. Trên thực tế, gần như mọi thứ liên quan đến hoạt động kinh doanh NFL ngoài các trận đấu đều đi qua văn phòng của Rolapp.

Ông tham gia những hợp đồng bản quyền truyền thông trị giá hàng chục tỷ USD, xây dựng chiến lược kỹ thuật số, giám sát các thỏa thuận dài hạn với Amazon, CBS, ESPN/ABC, Fox và NBC, đồng thời góp phần đưa NFL Sunday Ticket từ hệ thống truyền hình vệ tinh sang YouTube. Nhưng bài học lớn nhất Rolapp mang từ NFL sang PGA Tour không nằm ở streaming hay tiền bản quyền. Đó là một nguyên tắc đơn giản: sản phẩm phải đúng trước khi mô hình kinh doanh có thể đúng.

Jeffrey Lurie, chủ sở hữu Philadelphia Eagles, từng mô tả triết lý ấy rằng tất cả phải bắt đầu từ sự hấp dẫn của trận đấu. Bản quyền truyền hình, tài trợ hay đầu tư chỉ xuất hiện nếu người ta thực sự muốn xem sản phẩm. Rolapp cũng giữ trong văn phòng một bức ảnh đặc biệt: một trận bóng bầu dục trung học vẫn diễn ra trong khi tòa nhà phía sau sân đang bốc cháy. Cầu thủ tiếp tục thi đấu, khán giả tiếp tục theo dõi. Với ông, thông điệp của bức ảnh rất rõ ràng: nếu sản phẩm đủ hấp dẫn, người ta vẫn nhìn vào sân. “Tôi không quan tâm bạn nghĩ mô hình kinh doanh của mình tốt đến đâu – nếu sản phẩm không đúng, tất cả đều vô nghĩa.”

Đó chính là tư duy Rolapp mang đến golf.

NẮM QUYỀN

Khi Rolapp tới PGA Tour, golf chuyên nghiệp đã trải qua nhiều năm chia rẽ. Các cuộc đàm phán với PIF, sự xuất hiện của LIV Golf và đặc biệt là thỏa thuận khung tháng 6/2023 đã làm tổn thương niềm tin của không ít golfer. Người hâm mộ cũng bắt đầu mệt mỏi khi câu chuyện của golf ngày càng xoay quanh tiền bạc, pháp lý và chính trị thay vì những gì diễn ra trên sân.

Rolapp không bước vào và lập tức đưa ra một kế hoạch. Việc đầu tiên ông làm là lắng nghe. Trong những cuộc trò chuyện đôi khi kéo dài cả giờ với các golfer, ông chỉ đặt ba câu hỏi: Chúng ta đang làm tốt điều gì? Chúng ta đang làm chưa tốt điều gì? Và nếu được thay đổi, bạn sẽ thay đổi điều gì?

Những câu trả lời đưa Rolapp tới một vấn đề quan trọng: PGA Tour có quá nhiều giải đấu nhưng quá ít khác biệt. Một mùa giải dài, nhiều tuần thi đấu nhưng không phải tuần nào người hâm mộ cũng hiểu tại sao giải đấu đó quan trọng. Chính Scottie Scheffler đánh giá cao cách làm việc không vòng vo ấy: có một giờ thì sử dụng tối đa một giờ, đặt câu hỏi, xác định vấn đề và đi thẳng vào giải pháp.

Rolapp thừa nhận mình không biết tất cả về golf. Nhưng với ông, biết mình không biết gì lại là một lợi thế. Sự khiêm tốn và khả năng tự nhận thức giúp một nhà lãnh đạo tránh được cái bẫy chỉ bao quanh mình bằng những “yes men”. Bên trong PGA Tour, tinh thần làm việc mới dần được gói gọn trong câu nói Rolapp mượn từ cựu CEO Intel Andy Grove: “Only the paranoid survive” – chỉ những người luôn cảnh giác mới tồn tại. Đứng yên, theo Rolapp, thực chất là đang tụt hậu.

VẤN ĐỀ HẬU TIGER WOODS

Nhưng PGA Tour không chỉ cần một lịch thi đấu mới. Rolapp nhìn thấy một vấn đề sâu hơn: golf từng dành gần hai thập kỷ xoay quanh một siêu sao vượt khỏi mọi giới hạn thông thường – Tiger Woods. Những môn thể thao lớn nhất có khả năng liên tục tái tạo mình qua các thế hệ ngôi sao. Khi một biểu tượng đi xuống, một câu chuyện khác xuất hiện để thay thế. Theo Rolapp, sau Tiger, PGA Tour phần nào đánh mất bản năng đó.

Vấn đề không phải golf thiếu golfer giỏi. Scottie Scheffler, Rory McIlroy và nhiều ngôi sao khác vẫn đang tạo nên một thế hệ có chất lượng chuyên môn đặc biệt. Vấn đề nằm ở cách PGA Tour biến tài năng của họ thành những câu chuyện đủ rõ ràng để khán giả muốn theo dõi từ tuần này sang tuần khác.

Đây cũng là điểm Rolapp nhìn golf bằng con mắt của một người từng làm NFL. Một mùa thể thao phải có câu chuyện. Người xem phải hiểu ai đang cạnh tranh với ai, chiến thắng tuần này có ý nghĩa gì, thất bại khiến một VĐV mất gì và tất cả đang hướng về đâu.

PGA TOUR 2028: CUỘC TÁI CẤU TRÚC

Câu trả lời cụ thể nhất cho triết lý ấy sẽ xuất hiện vào năm 2028. PGA Tour dự kiến được tổ chức thành hai hệ thống cùng tồn tại: Championship Series và Challenger Series, với cơ chế thăng – xuống hạng rõ ràng hơn. Championship Series sẽ có khoảng 23–24 giải từ tháng 2 đến tháng 8, field tối đa 120 golfer và mức quỹ thưởng tối thiểu 20 triệu USD. Các major, The Players, postseason, Ryder Cup và Presidents Cup trở thành những điểm neo của mùa giải, trong khi lịch đấu được tái thiết quanh các thị trường lớn như Boston, Denver, New York, Seattle và Washington D.C.

Cuối mùa, 90 golfer giữ quyền thi đấu tại Championship Series và 20 golfer từ hệ thống bên dưới được thăng hạng. Những người đứng từ 91 trở xuống phải bước vào chuỗi giải “last chance” mùa thu để giữ suất. Challenger Series dự kiến có hơn 20 giải, field 144 người và quỹ thưởng tối thiểu 4 triệu USD. Đặc biệt, golfer thắng hai lần trong một mùa có thể được thăng trực tiếp lên Championship Series. Tour Championship cũng dự kiến chuyển sang match play, luân phiên địa điểm và gắn với cả những hệ quả về vị trí trong hệ thống.

Điểm cốt lõi không nằm ở những con số. Rolapp muốn mỗi tuần thi đấu đều phải trả lời được một câu hỏi: Tại sao người hâm mộ phải quan tâm?

LIV GOLF VÀ CUỘC CHIẾN QUYỀN LỰC

Song song với việc xây dựng PGA Tour mới, Rolapp còn phải xử lý hậu quả của cuộc chia rẽ với LIV Golf. Theo nội dung bài viết, PIF đã rút nguồn tài trợ khỏi LIV Golf trong năm nay, trong khi Rolapp đóng vai trò trong quá trình đưa Brooks Koepka trở lại PGA Tour và củng cố các liên minh với DP World Tour, Asian Tour và Australian Open.

Tuy nhiên, ông cũng phải đối mặt với sự hoài nghi từ chính bên trong golf. Một bộ phận cho rằng những vấn đề của môn thể thao này phải được giải quyết bởi những người hiểu truyền thống golf, thay vì một lãnh đạo mang tư duy NFL tới áp dụng cho một hệ sinh thái hoàn toàn khác. Rolapp không phủ nhận golf có những đặc thù riêng, nhưng ông không chấp nhận câu “golf khác” hay “chúng ta chưa bao giờ làm như vậy” trở thành lý do để đứng yên.

“Bạn phải suy nghĩ như một người hâm mộ. Nó không phức tạp đến thế.”

KHOẢNG CÁCH GIỮA NGƯỜI CHƠI GOLF VÀ NGƯỜI XEM PGA TOUR

Có lẽ đây mới là bài toán lớn nhất trong toàn bộ cuộc tái thiết. Nước Mỹ có hàng triệu người chơi golf nhưng số người thực sự theo dõi PGA Tour thường xuyên nhỏ hơn rất nhiều. Khi Rolapp hỏi tại sao, những câu trả lời ông nhận được thường rất đơn giản: “Nó khó hiểu” và “các giải đấu đều giống nhau.”

Đó là nghịch lý PGA Tour cần giải quyết. Một người có thể dành bốn tiếng cuối tuần để chơi golf nhưng không cảm thấy cần dành thêm ba tiếng để xem những golfer giỏi nhất thế giới thi đấu.

Vì thế, cuộc cách mạng Rolapp đang theo đuổi không đơn thuần là chia lại field, tăng tiền thưởng hay thay đổi Tour Championship. Ông muốn xây dựng lại mối liên hệ giữa người chơi golf và người xem golf, giữa golf như một hoạt động giải trí và golf như một sản phẩm thể thao đại chúng.

Và đó cũng là nơi toàn bộ câu chuyện quay trở lại với bài học lớn nhất Rolapp mang từ NFL: hãy làm cho sản phẩm đáng xem trước tiên.

NFL không trở thành một phần của văn hóa đại chúng Mỹ chỉ nhờ những hợp đồng truyền hình hàng chục tỷ USD. Những hợp đồng ấy xuất hiện bởi hàng triệu người cảm thấy họ phải xem trận đấu. Rolapp muốn PGA Tour tạo được cảm giác tương tự: người hâm mộ hiểu mùa giải, hiểu stakes, nhận diện những ngôi sao và biết tại sao tuần này quan trọng hơn tuần trước.

Liệu Brian Rolapp có thành công hay không, hiện tại chưa thể trả lời. Chính ông cũng hiểu rằng câu trả lời có lẽ phải chờ đến năm 2028, thậm chí lâu hơn. Nhưng PGA Tour ít nhất đang bắt đầu đặt một câu hỏi khác so với những năm tháng của cuộc chiến với LIV Golf.

Không còn chỉ là: Ai kiểm soát golf chuyên nghiệp?

Mà là: Làm thế nào để khiến người ta thực sự muốn xem golf chuyên nghiệp?

Trong căn phòng đầy những cuốn sách lịch sử ấy, Rolapp tin rằng lịch sử không nhất thiết lặp lại, nhưng thường tạo ra những vần điệu quen thuộc. Sau nhiều năm chia rẽ, PGA Tour đang bước vào quá trình xác định mình sẽ trở thành điều gì tiếp theo.

Và Brian Rolapp, người từng góp phần biến NFL thành một cỗ máy thể thao – truyền thông khổng lồ, giờ đang đặt cược rằng ông có thể áp dụng bài học quan trọng nhất của sự nghiệp vào golf:

Nếu sản phẩm đúng, người hâm mộ sẽ đến. Và khi người hâm mộ đến, phần còn lại của mô hình kinh doanh mới có cơ hội đi theo.

GolfEdit.com (Theo GolfDigest)